Beyaz Ayari (White Balance)
Fotograftaki renklerin dogal gorunmesini saglayan, isik kaynaginin renk sicakligina gore yapilan duzeltme islemidir. Dogru beyaz ayari, beyaz nesnelerin gercekten beyaz gorunmesini ve diger renklerin buna bagli olarak dogru temsil edilmesini saglar.
Bit Derinligi (Bit Depth)
Bir goruntudeki her pikselin renk bilgisini temsil etmek icin kullanilan bit sayisidir. 8 bit kanal basina 256 ton sunarken, 16 bit 65.536 ton sunar. Daha yuksek bit derinligi, ozellikle ton duzenleme sirasinda daha yumusak gecisler ve daha az bantlasma (banding) anlamina gelir.
Burn (Yakma)
Fotografin belirli bolgelerini secici olarak koyulastirma islemidir. Geleneksel karanlik oda tekniklerinden miras kalan bu terim, dijital ortamda yerel parlaklik azaltma olarak uygulanir. Dodge isleminin tersidir.
Dodge (Soldurma)
Fotografin belirli bolgelerini secici olarak aydinlatma islemidir. Geleneksel karanlik odada isigi engelleyerek yapilan bu islem, dijital ortamda yerel parlaklik artirma olarak gerceklestirilir. Burn isleminin tersidir.
Doygunluk (Saturation)
Bir rengin yogunlugunu veya canliligini ifade eder. Doygunluk arttikca renkler daha canli ve belirgin gorunur; azaldikca renkler soluklasar ve sonunda griye donusur. Asiri doygunluk dogal olmayan bir gorunum yaratabilir.
DPI / PPI
DPI (dots per inch), yazicinin birim alan basina biraktigi fiziksel nokta sayisidir. PPI (pixels per inch) ise dijital goruntunun birim alan basina piksel sayisidir. Baski hazirligi sirasinda genellikle 300 PPI hedeflenir; web icin piksel boyutlari dosya boyutunu dogrudan etkiler.
EXIF (Exchangeable Image File Format)
Dijital fotograflara gomulu olarak kaydedilen teknik bilgileri iceren bir meta veri standardidir. Cekim tarihi, kamera modeli, enstantane hizi, diyafram acikligi, ISO degeri ve kullanilan objektif gibi bilgileri icerir.
Gamut (Renk Erimesi)
Bir cihazin veya renk uzayinin temsil edebildigi renklerin toplam araligini ifade eder. Genis gamutlu bir monitor daha fazla renk gosterebilirken, dar gamutlu bir yazici bazi renkleri bastiramayabilir. Gamut disi renkler en yakin esdegere donusturulur.
Gurultu (Noise)
Dijital fotograflarda, ozellikle yuksek ISO degerlerinde ortaya cikan rastgele piksel varyasyonlaridir. Parlaklik guruntusu (luminance noise) tanecikli bir yapi olusturur; renk guruntusu (chroma noise) ise rastgele renkli noktalar seklinde gorunur.
Histogram
Bir goruntudeki piksel dagilimini parlaklik degerlerine gore gosteren grafiktir. Yatay eksen karanliktan (sol) aydinliga (sag) uzanir; dikey eksen o parlaklik degerindeki piksel sayisini gosterir. Pozlama degerlendir-mesinde ve ton duzenleme sirasinda temel bir referans aracidir.
ICC Profili
International Color Consortium tarafindan belirlenen standartlara uygun olarak bir cihazin renk davranisini tanimlayan veri dosyasidir. Monitor profilleri, yazici profilleri ve renk uzayi profilleri en yaygin ICC profil turleridir. Renk yonetimi zincirinin temel bilesenlerinden biridir.
Kadraj (Framing / Composition)
Fotografin sinirlarini ve icindeki ogelerin yerlesimini belirleyen kompozisyon tercihidir. Isleme sirasinda kirpma araci kullanilarak kadraj yeniden duzenlenebilir. En boy orani, konu yerlestirme ve bosluk kullanimi kadrajin temel bilesenlerindendir.
Kayipli Sikistirma (Lossy Compression)
Dosya boyutunu kuculten ancak bu surecte bazi goruntu verisini kalici olarak silen sikistirma yontemidir. JPEG bu yontemin en yaygin ornegidir. Her kaydetme isleminde veri kaybi birikir; bu nedenle duzenleme sirasinda kayipli formatlarda calismak onerilmez.
Kayipsiz Sikistirma (Lossless Compression)
Dosya boyutunu kuculturken hicbir goruntu verisini kaybetmeyen sikistirma yontemidir. Dosya acildiginda orijinal verinin tamami geri elde edilir. TIFF (LZW veya ZIP ile) ve PNG kayipsiz sikistirma kullanan yaygin formatlardir.
Keskinlik (Sharpness / Sharpening)
Fotograftaki kenar kontrastini artirarak detay algisini guclendiren isleme teknigidir. Yakalama keskinligi (capture sharpening) sensorun optik ozelliklerini telafi ederken, cikti keskinligi (output sharpening) belirli bir ortam icin optimize eder. Asiri keskinlestirme yapay hale efektleri olusturabilir.
Kirpma (Cropping)
Fotografin kenarlarindan belirli bolgeleri kesip cikararak kadrajini daraltma islemidir. Kompozisyonu iyilestirmek, dikkat dagitici ogeleri cikarmak veya belirli bir en boy oranina uydurmak icin kullanilir. Kirpma, goruntunun cozunurlugunu azaltir.
Kontrast (Contrast)
Fotograftaki en acik ve en koyu alanlar arasindaki ton farkinin buyuklugudur. Yuksek kontrast belirgin acik-koyu ayrimlari olusturur; dusuk kontrast daha yumusak ve duz bir gorunum verir. Kontrast hem genel olarak hem de yerel olarak ayarlanabilir.
Maskeleme (Masking)
Duzenleme etkisinin fotografin belirli bolgelerine sinirlandirilmasini saglayan tekniktir. Maskenin beyaz alanlari etkinin uygulanacagi, siyah alanlari ise korunacak bolgeleri gosterir. Gradyan maskeler, firca maskeleri ve parlaklik maskeleri en yaygin turlerdir.
Metadata (Ust Veri)
Fotograf dosyasina gomulu olan, goruntunun kendisi disindaki tum bilgileri kapsayan genel terimdir. EXIF verileri, IPTC bilgileri (baslik, aciklama, anahtar kelimeler), XMP verileri ve ICC profilleri metadata kategorisine girer.
Parlaklik (Brightness / Luminance)
Bir goruntunun veya goruntudeki belirli bir bolgenin genel aydinlik duzeyidir. Parlaklik ayari tum tonlari esit miktarda kaydirirken, pozlama ayari daha fotografik bir yaklasimla orta tonlari merkez alir. Parlaklik, renk bilgisinden bagimsiz olarak degerlendirilir.
Pozlama (Exposure)
Sensorun aldigi toplam isik miktarini belirleyen enstantane, diyafram ve ISO uclusunun bilesik etkisidir. Isleme sirasinda pozlama duzeltmesi, fotografin genel parlakligini fotografik bir yaklasimla ayarlar. RAW dosyalarda yaklasik iki durak pozlama duzeltmesi kabul edilebilir kalitede uygulanabilir.
Profil (Profile)
Renk yonetimi baglaminda, bir cihazin veya renk uzayinin renk ozelliklerini tanimlayan veri setidir. Kamera profilleri, monitor profilleri ve yazici profilleri renk zincirinin her asamasinda dogru renk donusumunu saglar. ICC profili bu kavram icin standartlastirilmis formattir.
RAW
Kameranin goruntu sensorunun yakaladigi veriyi minimum islemeyle kaydeden dosya formatidir. JPEG gibi sikistirilmis formatlarin aksine, RAW dosyalar beyaz ayari, pozlama ve renk duzenleme icin cok daha genis bir hareket alani sunar. Her kamera uretici-sinin kendine ozgu RAW formati vardir; DNG ise acik standart bir RAW formatidir.
Renk Sicakligi (Color Temperature)
Isik kaynaginin rengini Kelvin (K) biriminde ifade eden olcudur. Dusuk degerler (ornegin 3000K) sicak/sari tonlari, yuksek degerler (ornegin 7000K) soguk/mavi tonlari temsil eder. Beyaz ayari, bu degerin dogru belirlenmesiyle yakindan iliskilidir.
Renk Uzayi (Color Space)
Temsil edilebilecek renklerin matematiksel olarak tanimlandigi bir modeldir. sRGB en yaygin kullanilan ve web standardi olan renk uzayidir. Daha genis renk uzaylari baski ve profesyonel is akislarinda tercih edilir cunku daha fazla renk tonunu kapsarlar.
sRGB
Cogu tuketici ekraninin ve web tarayicisinin destekledigi standart renk uzayidir. Web icin fotograf yayinlamada en guvenli secenektir cunku hemen hemen tum cihazlarda tutarli gorunur. Baski icin sinirli kalabilecegi durumlarda daha genis renk uzaylari tercih edilebilir.
Ton Egrisi (Tone Curve)
Girdi parlaklik degerlerini cikti parlaklik degerleriyle eslestiren ve fotografin tonalitesini kontrol etmeye yarayan bir grafik aracidir. Egrinin farkli noktalarini hareket ettirerek golgeleri, orta tonlari ve parlak bolgeleri bagimsiz olarak ayarlayabilirsiniz. Fotografin genel havasini belirleme de en etkili araclardan biridir.
Vignetting (Kenarlarda Koyulesme)
Fotografin kenarlarinin ve koselerinin merkeze gore daha koyu gorunmesi durumudur. Optik nedenlerle dogal olarak olusabilir; isleme sirasinda istenmeyen vignetting duzeltilebildigi gibi, yaratici amaclarla kasitli olarak da eklenebilir.
Yerel Duzenleme (Local Adjustment)
Fotografin tamamina degil, yalnizca secili bolgelerine uygulanan duzenleme islemidir. Firca, gradyan filtre ve radyal filtre gibi araclarla belirli alanlarin pozlama, renk veya keskinlik degerleri bagimsiz olarak ayarlanabilir. Genel (global) duzenlemenin tersidir.